Trudności w nauce pisania

Trudności w nauce pisania nie pojawiają się nagle, w momencie rozpoczęcia edukacji przedszkolnej lub szkolnej. Są następstwem kłopotów i opóźnień, które można zauważyć dużo wcześniej.

Już w pierwszym roku życia można zaobserwować czynności, które przygotowują dziecko do nauki pisania takie jak: zabawa samochodzikami przesuwanymi po podłodze, trzymanie w ręce kubeczka czy chwytanie zabawek.

Wtedy też należy zwrócić uwagę na to, czy dziecko wskazuje palcem przedmioty. To umiejętność, która pozwala na nawiązanie pola wspólnej uwagi i może być sygnałem, która ręka będzie dominująca.

Kiedy dziecko jest starsze ćwiczeniem poprzedzającym pisanie jest manipulowanie różnymi przedmiotami, noszenie ich, rzucanie, a podczas treningu samodzielnego jedzenia- posługiwanie się łyżką. Ważne jest pamiętanie o zabawach plasteliną oraz wykorzystywanie przedmiotów o różnych fakturach.

DOMINACJA RĘKI

Początki preferencji stronnej pojawiają się już w życiu płodowym m.in. kiedy dziecko ssie kciuk. Od pierwszych chwil po narodzinach dziecko poznaje świat w dużej mierze poprzez dotyk, a następnie przez manipulację różnymi przedmiotami. Im większa aktywność dziecka w zakresie czynności manualnych, tym łatwiejszy i szybszy wybór dominującej ręki. Zbyt długo utrzymująca się oburęczność wpływa niekorzystnie na sprawność motoryczną oraz opóźnia kształtowanie się lateralizacji funkcji poznawczych w mózgu, co może znacząco wpłynąć na umiejętności poznawcze. Jak możemy przeczytać w książce Jagody Cieszyńskiej „Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci”: „Im wcześniej dziecko wybierze dominującą rękę, tym wcześniej będzie gotowe do rozumienia mowy otoczenia i samodzielnego budowania zdań gramatycznie poprawnych”.

TABLET I ROWER

Przesuwanie palcem po tablecie czy ekranie telefonu to bardzo prosty ruch, który nie przekłada się na inne umiejętności niezbędne dziecku do wykonania codziennych czynności. Naciskanie i przesuwanie nie rozwija precyzji i nie uczy kontrolowania siły. Często też jest przyczyną pogorszenia się postawy ciała, dlatego jeżeli zależy nam na tym, by dziecko sprawnie posługiwało się pismem, należy skupić się na zabawach takich jak wycinanie, lepienie z plasteliny, zapinanie guzików, nawlekanie koralików, wrzucanie do skarbonki.

Aby motoryka mała funkcjonowała właściwie muszą zostać wypracowane odpowiednie wzorce ruchu. Podstawą jest motoryka duża, a w szczególności ruchy naprzemienne, które wykonujemy podczas jazdy na rowerze czy chodząc po schodach. Wiele odpowiednich stymulacji dziecko i rodzice podejmują instynktownie np. bawiąc się piłką (najpierw turlając, potem kopiąc, a następnie rzucając) stopniowo usprawniając koordynację wzrokowo-ruchową, która jest niezbędna podczas pisania.

CHWYTY

Dwulatek ma już wykształcony chwyt pęsetowy, który jest już daje coraz większe możliwości oraz jest dużym krokiem w stronę samodzielnie podejmowanych działań. Pozwala on na precyzyjne posługiwanie się przedmiotami. Prowadzi to do nauki panowania nad siłą nacisku oraz nad dokładnością ruchów.
Warto zwrócić uwagę na pierwsze próby malowania – czy z czasem maluch zaczyna zauważać coraz więcej szczegółów oraz czy poszerza się też wachlarz ruchów.
Na umiejętność pisania składa się wiele czynników takich jak m.in. koordynacja wzrokowa czy percepcja czuciowa, dlatego starając się rozwijać zdolności w zakresie rysowania i pisania warto uwzględniać całościowy charakter tej czynności.
Często trudności wypływają ze zwiększonego lub obniżonego napięcia, nieprawidłowej postawy ciała podczas pisania czy zaburzonym planem ruchu. Duży wpływ ma nieustalona lateralizacja oraz kłopoty w dokonaniu analizy i syntezy wzrokowej, dlatego warto przyjrzeć się umiejętnościom dziecka przed rozpoczęciem nauki w szkole, aby uniknąć narastających zaległości.