Nauka czytania sylabami – od czego zacząć?

Nauka czytania sylabami

W naszym gabinecie prowadzimy sylabową naukę czytania metodą Symultaniczno-Sekwencyjną® autorstwa prof. Jagody Cieszyńskiej.

Widzimy na co dzień jakie efekty ona przynosi zarówno dla dzieci zdrowych jak i dla dzieci z problemami edukacyjnymi. Chcemy Was gorąco zachęcić do ćwiczeń w domu i w dzisiejszym wpisie postaramy się Wam pokazać przykłady ćwiczeń na sam początek 🙂

Co jest bardzo ważne w tej metodzie? To że dziecko poznaje samogłoski a następnie sylaby, a nie litery. Podczas zabaw zarówno samogłoskom jak i sylabom nadajemy znaczenia! Mama śpiewa dzidziusiowi : A. Dziecko płacze : E. Samolot leci: U. Ola idzie i macha rączką, mówi: PA PA. Jedzie pociąg: FU FU. Chłopiec widzi tatę i mówi TATA.

Dlaczego prowadzimy wczesną naukę czytania ? Odpowiedź jest prosta! Bo czytanie wpływa na nabywanie wiedzy, stymuluje rozwój dziecka! Dzieci „chłoną” informacje ze świata, są zainteresowane otaczającym je światem, dlaczego tego nie wykorzystać do nauki czytania i potraktować to jako świetną zabawę już od najmłodszych lat?

Dlaczego sylaby, a nie głoski?

Metoda ta opiera się na nauce czytania sylabami, dlatego, że badania pokazały, że to właśnie sylaba jest najmniejszą jednostką percepcyjną (za: Wczesna interwencja terapeutyczna, Jagoda Cieszyńska, Marta Korendo, Kraków 2014, wyd. WE, s. 306).  Nauczanie czytania poprzez głoskowanie i literowanie niestety może prowadzić (i często w gabinecie widzimy, że prowadzi) do trudności z nauką czytania. Rodzice dzieci wczesnoszkolnych bardzo często dzwonią do nas z problemem – moje dziecko zna litery, ale nie wie co czyta, domyśla się – a często i zmyśla 🙂 i nie chce ćwiczyć ze mną w domu.

Wspieranie mowy

Oglądając kolorowe książeczki i zachęcając dziecko do powtarzania, wspomagamy również rozwój mowy dziecka! A dla nas logopedek jest to bardzo ważne. Z dziećmi z opóźnionym rozwojem mowy lub też z innymi zaburzeniami komunikacyjnymi wielokrotnie takie zabawy w powtarzanie zapisanych samogłosek i sylab rozpoczęły drogę do budowania i rozwijania systemu językowego dzieci.

Dobór odpowiednich ćwiczeń a plan prowadzenia nauki czytania

Program nauki czytania jest właściwie zawsze taki sam, zaczynamy od samogłosek poprzez wyrażenia dźwiękonaśladowcze, sylaby, proste słowa do tekstów. To tak w wielkim skrócie 🙂 Pamiętajmy jednak że zawsze należy dobrać rodzaj ćwiczeń i sposób ich wykonywania indywidualnie do dziecka. Inaczej będziemy prowadziły tego typu ćwiczenia z kilkunastomiesięcznym dzieckiem (bo już z takimi maluchami oczywiście można!) a inaczej z 6-latkiem, który przygotowuje się do pójścia do szkoły.

Zaczynamy od samogłosek i tu nie ma wyjątków 🙂 Zarówno z maluszkami jak i starszakami zaczynamy od nauki czytania samogłosek.

Czytanie samogłosek

Jak to robimy? Poprzez 3 etapy: POWTARZANIE, ROZUMIENIE, NAZYWANIE. Dorosły czyta samogłoskę, zachęca dziecko do powtórzenia. Następnie sprawdzamy rozumienie, czyli czy dziecko rozpoznaje daną samogłoskę – jego zadaniem tym razem jest podanie samogłoski, o którą prosi dorosły. Możemy powiedzieć: Daj A. Następnie to dziecko samodzielnie czyta samogłoski.

Kocham czytać zeszyt numer 1 – Samogłoski, Jagoda Cieszyńska, wyd. WE. – Dorosły razem z dzieckiem ogląda książeczkę i omawia przedstawione sytuacje. Zachęca do powtórzenia samogłosek.

Możecie przykleić samogłoski na ulubionych klockach swojego dziecka.

Czytanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych

Czytanie wyrażeń dźwiękonaśladowczych to przede wszystkim świetna zabawa zwierzątkami, dlatego te ćwiczenia są szczególnie polecane maluszkom.

Możemy dobierać do figurek zwierząt napisy z wyrażeniami dźwiękonaśladowczymi.

Mogą być one następujące: MU, BE, PIPI, KO KO, ME, UHU, SY. Oczywiście zachęcamy by wybrać zwierzątka zgodnie z preferencjami dziecka – na początek możemy wybrać te ulubione 🙂

Ćwiczenia z wykorzystaniem obrazków i etykiet. Dorosły odczytuje dziecku napis, dziecko dobiera do konkretnego zwierzątka.

Kolorowe obrazki zwierzątek znajdziecie między innymi w pomocy – Moje pierwsze słowa, cz. 1 – wyd. WIR

Czytanie sylab

Tutaj również postępujemy zgodnie z zasadą: POWTARZANIE, ROZUMIENIE, NAZYWANIE.

Pierwszym paradygmatem, jaki wprowadzamy jest paradygmat PA, PO, PU, PE, PI, PY. Początkowo warto jest trzymać się właśnie tego porządku sylab w paradygmacie – ułatwi to dziecku naukę, niż wtedy gdy za każdym razem ta kolejność będzie inna.

Wykorzystujemy tutaj zarówno książeczki jak i sylaby zapisane na kartonikach oraz na innych przedmiotach! Im bardziej urozmaicone zadania tym lepiej 🙂 Pamiętajcie o nadawaniu znaczeń również sylabom! Opowiadając o sytuacjach przedstawionych na obrazkach zachęcajcie dziecko do powtarzania sylab 🙂

Dzieci uwielbiają tego typu ćwiczenia – łączenie takich samych sylab do siebie

Czytamy sylaby z paradygmatu PA, PO, PU… z wykorzystaniem pomocy Gadatkowe pomoce

Czytanie globalne wyrazów

Naukę globalnego rozpoznawania wyrazów prowadzimy równolegle do nauki czytania sylab.

Należy podkreślić, że prowadząc ćwiczenia rozpoznawania globalnego wyrazów w Symultaniczno-Sekwencyjnej Nauce Czytania® nie proponujemy dziecku niezliczonej ilości słów do nauki. Metoda mówi o tym, aby prowadzić ćwiczenia rzeczowników w mianowniku oraz wprowadzić jedynie słowa, które są bliskie dziecku.

Pamiętajmy że język polski jest językiem fleksyjnym (słowa się odmieniają), dlatego też ćwiczenia rozpoznawania globalnego wyrazów traktujemy bardziej jako stymulację prawej półkuli mózgu, pamięci a także czynnik motywujący, że dziecko już samodzielnie „czyta” kilka wyrazów 🙂

Dobieranie etykiet do obrazków – pomoc: Mówię i czytam słówka, wyd. Harmonia, Joanna Łozowicka-Zimny

Czytanie słów i zdań

Z poznanych dotychczas samogłosek i sylab możemy budować pierwsze słowa!

Będą to między innymi: MAMA, OLA, ULA, ELA, PUMA, EMU, MAPA, BABA, BOBO.

Wymyślajcie tak zwane krzyżówki sylabowe z tymi słowami.

Krzyżówka z sylabek – proste słowa zbudowane z 2 sylab otwartych z początkowych paradygmatów. Znajdziecie ją tutaj : https://terapia-logopedyczna.pl/plansze-edukacyjne/

W dalszej kolejności możemy też układać bardzo proste zdania z kilku pierwszych sylab, które dziecko już poznało, mogą to być zdania typu:

OLA MA POLE. MAMA MA MAPY. ULA LUBI EMU.

 

Książeczki z serii Puma Pimi, wyd. WIR

O nauce czytania można pisać bardzo dużo, temat jest rozległy i nie jesteśmy w stanie w krótkim artykule poruszyć wielu bardzo ważnych kwestii. Nasz wpis ma być raczej zachętą do tego, abyście spróbowali w domu wprowadzić dziecko z świat sylab. Mamy nadzieję, że ten wpis będzie dla Was inspiracją!

zespół Słówek 🙂